Masz tylko minutę? Masz newsme sprint
24-28 listopada 2025
Trwa zainicjowana
przez Donalda Trumpa runda rokowań w sprawie zakończenia wojny w Ukrainie. W pierwszej kolejności amerykańska administracja przedstawiła 28-punktowy plan pokojowy (według medialnych doniesień przygotowany przez Kreml, przewidywał m.in. oddanie Rosji całego Donbasu). Następnie, w wyniku rozmów ukraińsko-amerykańskich w Genewie, został on zmodyfikowany (choć pozostały jeszcze kwestie do dalszego ustalenia) oraz przekazany do Moskwy. Negocjacje USA-Rosja odbędą się w przyszłym tygodniu, na Kreml leci bowiem specjalny wysłannik Białego Domu. Równolegle europejscy przywódcy nakreślili ”czerwone linie” dla naszego kontynentu, jeśli chodzi o zasady zakończenia wojny, włączając się w ten sposób w temat.
W centrum Waszyngtonu,
przecznicę od Białego Domu, doszło do strzelaniny, w której ranna została żołnierka i żołnierz Gwardii Narodowej (kobieta ostatecznie zmarła w szpitalu, stan mężczyzny pozostaje krytyczny). Zamachowiec, 29-letni Afgańczyk, który przybył do USA w 2021 r. w ramach programu "Allies Welcome" (miał na celu pomoc Afgańczyków, którzy współpracowali z rządem Stanów Zjednoczonych lub mu pomagali po wycofaniu się wojsk USA z Afganistanu)., został postrzelony i zatrzymany. Donald Trump zapowiedział kontrole wszystkich Afgańczyków, którzy przybyli do USA w ramach "Allies Welcome" oraz poinformował, że ""na stałe" stałe wstrzyma migrację "ze wszystkich krajów Trzeciego Świata".
TSUE wydał wyrok uznający, że
Polska – jak każde państwo UE – musi uznawać małżeństwa jednopłciowe zawarte w innym kraju członkowskim i nie może tym samym odmawiać przepisania aktu małżeństwa tylko dlatego, że dotyczy pary tej samej płci
W praktyce oznacza to, że jednopłciowe małżeństwo zawarte np. w Niemczech, od teraz również w Polsce musi być traktowane jako takowe w tych sprawach, w których wchodzi do gry unijne prawo i z niego wynikają ”małżeńskie” uprawnienia (to głównie kwestie takie jak migracja, prawo pobytu, prawa rodziny obywatela UE, sytuacje transgraniczne). Wyrok nie oznacza natomiast, że małżeństwo jednopłciowe zawarte poza RP, staje się w Polsce równoprawne z dwupłciowym.
Instytut Jad Waszem
opublikował w serwisie X wpis, że ”Polska była pierwszym krajem, w którym Żydzi zostali zmuszeni do noszenia charakterystycznego znaku”, bez doprecyzowania, że nasz kraj w tym czasie znajdował się pod hitlerowską okupacją. W reakcji na to nasz rząd złożył oficjalny sprzeciw domagając się zmodyfikowania wpisu, nie zostało to jednak zrobione (dopowiedzenie zamieszczono w kolejnym poście, pierwotny jednak, z dużo większym zasięgiem pozostał bez zmian). W reakcji na tą sytuację do naszego MSZ wezwany został ambasador Izraela, co w dyplomacji jest znaczącym ruchem. Wyraził zrozumienie dla naszych postulatów, Instytut jednak pozostał przy swoim.
W Rzymie w ubiegłym
miesiącu zamknięta została jedna z najstarszych kawiarni na świecie, działająca 265 lat Antico Caffè Greco. Bywali w niej między innymi George Byron, Johann Wolfgang von Goethe, Adam Mickiewicz i Henryk Sienkiewicz.
A po więcej
Amerykański Prezydent
podpisał w tym tygodniu rozporządzenie uruchamiające "Misję Genesis” – federalny program przyspieszenia badań nad sztuczną inteligencją, porównywany w USA znaczeniem do Projektu Manhattan.
Mads Mikkelsen
(m.in. "Casino Royale”, "Na rauszu") użyczy głosu mrocznemu Vagapuldze w "Krainie Snów” – pierwszej polskiej pełnometrażowej animacji 3D tworzonej z hollywoodzkim rozmachem przez studio Lightcraft i producenta Daniela Markowicza.
A po więcej
Wczoraj wieczorem
naszego czasu w centrum Waszyngtonu, przecznicę od Białego Domu, doszło do strzelaniny, w której ranni zostali dwaj żołnierze Gwardii Narodowej. Ich stan, jak przekazał szef FBI, jest krytyczny.
Rząd Donalda Tuska
zdecydował wczoraj, że w ramach programu Orka Polska kupi trzy szwedzkie okręty podwodne. Oferta Skandynawów została uznana za lepszą od propozycji m.in. Francji, Włoch czy Hiszpanii i Korei Południowej.
Klub Koalicji Obywatelskiej
zawiesił na trzy miesiące w prawach członka
Karol Nawrocki
zablokował kolejne awanse oficerskie. Premier mówi o ”sabotażu wymierzonym w bezpieczeństwo Polski”. Kancelaria Prezydenta tłumaczy, że wnioski zostały odesłane, bo Prezydent ”oczekuje spotkania z szefami służb”.
Zmarła żołnierka
amerykańskiej Gwardii Narodowej postrzelona w okolicach Białego Domu (jej kolega w stanie krytycznym przebywa w szpitalu, zamachowiec, 29-letni Afgańczyk, został postrzelony i zatrzymany). O śmierci kobiety poinformował Donald Trump.
Dziś na Kremlu
ma dojść do spotkania Viktora Orbana z Władimirem Putinem. "Jadę (do Moskwy – przyp. red.), aby upewnić się, że dostawy energii dla Węgier będą zabezpieczone zimą i w przyszłym roku" – tłumaczył dziennikarzom węgierski Premier.
Cały wczorajszy dzień
w Hongkongu trwała walka z ogromnym pożarem jednego z kompleksów mieszkalnych. Ogień objął kilka ponad 30-piętrowych wieżowców otoczonych bambusowymi rusztowaniami remontowymi. Zginęło co najmniej 55 osób, a niemal 300 osób uznaje się za zaginione.
Z Grecji wyruszył wczoraj
wyruszył wczoraj ogień, który rozpali znicz Zimowych Igrzysk Olimpijskich Mediolan–Cortina 2026. 4 grudnia zostanie przekazany Włochom i od 6 grudnia będzie podróżował po całej Italii. 6 lutego dotrze do Mediolanu, na ceremonię otwarcia Igrzysk.
A po więcej
wskakuj do pełnej wersji newspacka. Newsy nigdzie się nie wybierają, po prostu czekają na Ciebie, To jedna z przewag newspacka nad serwisami newsowymi.
W Hongkongu
zakończyła się akcja gaśnicza jednego z tamtejszych kompleksów mieszkaniowych. Według najnowszych danych w pożarze zginęły co najmniej 94 osoby, kilkadziesiąt jest rannych a niemal 300 wciąż uznaje się za zaginione.
Na pustynnym płaskowyżu
w dolinie rzeki Casma na północy Peru archeolodzy odkryli starożytną konstrukcję o precyzyjnym układzie względem Słońca. Wstępne analizy sugerują, że może być najstarszym znanym obserwatorium astronomicznym obu Ameryk.
A po więcej
wskakuj do pełnej wersji newspacka. Newsy nigdzie się nie wybierają, po prostu czekają na Ciebie, To jedna z przewag newspacka nad serwisami newsowymi.
Masz tylko minutę? Masz newsme sprint
17-21 listopada 2025
Administracja Donalda Trumpa
przekazała do Kijowa projekt planu zakończenia wojny z Rosją, wstępnie ustalony w dwustronnych rozmowach Waszyngton-Kreml. Według doniesień medialnych przewiduje między innymi zrzeczenie się przez Ukrainę części terytorium (również tego, którego Rosji nie udało się zająć) oraz sporą demilitaryzację. Prezydent Ukrainy wyraził gotowość do rozmów z Białym Domem.
Na polskiej kolei
doszło do aktów dywersji, między innymi wysadzone zostały tory. Nikomu nic się nie stało. Sprawcy - obywatele Ukrainy - działali na zlecenie Rosji. Trwają intensywne prace naszych służb. W ochronę newralgicznej infrastruktury włączone zostało wojsko (w ramach specjalnej akcji Horyzont). Rząd apeluje o nieuleganie rozbudzanym przez rosyjską propagandę antyukraińskim nastrojom.
Mimo formalnie obowiązującego
rozejmu w Strefie Gazy Izrael w ostatnich dniach przeprowadził serię nalotów, w których, według lokalnych władz zginęło 32–33 Palestyńczyków, w tym kobiety i dzieci. Tel Awiw określa ataki jako "odwet” za ostrzał żołnierzy, czemu Hamas zaprzecza.
Równolegle w tym tygodniu RB ONZ przyjęła rezolucję popierającą plan pokojowy USA dla Strefy Gazy.
Szymon Hołownia przestał
pełnić funkcję marszałka Sejmu, zastąpił go, zgodnie z umową koalicyjną, Włodzimierz Czarzasty (Hołownia został wicemarszałkiem). Jedną z pierwszych decyzji podjętą przez Czarzastego było wprowadzenie, od najbliższego poniedziałku, zakazu sprzedaży alkoholu na terenie Sejmu. Postanowił też o wyznaczeniu Marka Siwca na szefa swojej Kancelarii.
Prokuratura Krajowa
prowadząca śledztwo w sprawie nieprawidłowości w Funduszu Sprawiedliwości zarządziła zabezpieczenie majątku Zbigniewa Ziobry (przymusowa hipoteka jego nieruchomości plus zajęte środki na koncie). Ruch ten, jak tłumaczą śledczy, ma zapobiec transferowi majątku i zapewnić wykonalność przyszłych orzeczeń sądowych.
I na koniec small talk vibes...
...we wtorek w nowojorskim domu aukcyjnym Sotheby’s anonimowy kupiec (nieoficjalnie, z Chin) nabył ”Portret Elisabeth Lederer” Gustava Klimta za 236,4 mln USD. Tym samym obraz ten stał się najdroższym dziełem sztuki nowoczesnej sprzedanym kiedykolwiek na aukcji i drugim najdroższym w historii licytacji. Po ”Zbawicielu świata” Leonarda da Vinci (450,3 mln USD).